بهرهوری = کارایی + اثربخشی
کارایـــــــی
کارایی به معنای کمترین زمان یا انرژی مصرفی برای بیشترین کاری که انجام شده است و از مهمترین شاخصهای کارایی می توان به بهرهوری نیروی کار، بهرهوری سرمایه، بهرهوری هزینه شاغلین و بهرهوری انرژی اشاره نمود.
اثربخشــــی (Effectiveness):
منظور از اثربخشی درواقع بررسی میزان موثربودن اقدامات انجام شده برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است و از مهمترین شاخصهای اثربخشی میتوان به موارد مانند میزان رضایت مشتریان، میزان تاثیر خدمات بر محیط زیست، میزان تسهیل امور جاری جامعه، میزان رضایت کارکنان، میزان دسترسی مردم به خدمات، میزان اعتماد مشتریان و میزان قابلیت اعتماد اشاره نمود.
۱. اندازه گیری،
۲. تحلیل و ارزیابی،
۳. برنامه ریزی برای بهبود بهرهوری
۴. اجرا
و بهبود جزء اصول مدیریت چرخه بهرهوری در یک سازمان یا یک کشور محسوب می شوند.
نتایج بررسیها و تحقیقات در خصوص بهرهوری و شاخصهای آن:
۱. این شاخصها به ما میگوید که سازمانها دارند کارها را درست انجام می دهند ولی به ما نمی گویند که سازمان دارد “کار درست” انجام می دهد یا خیر؟
۲. بهرهوری کاری به ما می گوید که کارگر تا چه اندازه مفید و مطلوب است.
۳. بخش عمده ای از رشد بهرهوری مرتبط با سرمایهگذاری است که این موضوع در کشورهای توسعه یافته بسیار کار ساز بوده است،برای دستیابی بیشتر به استانداردهای زندگی بهتر می بایست سرمایهگذاری بیشتری در زمینه آموزش و پرورش و رشد فناوری جدید صورت گیرد.
۴. مقوله بهرهوری نیروی انسانی جزء وظائف اقتصاددانان خرد است.
۵. ادوارد دنیسون معتقد است که اندازهگیری بهرهوری در کشورهایی که به درجه رشد اقتصادی نرسیدهاند دروغی بیش نیست.
۶. از منظر اقتصاددانان کلان بهرهوری کلید توسعه و بهبود استانداردهای کیفی زندگی است.
۷. تفاوت بهرهوری نیروی انسانی عامل اساسی در تفاوت مزد در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است.
فتاح پیرویان Fattah Peiravian