فتاح پیرویان Fattah Peiravian
بررسی علل سکوت سازمانی
امروزه سازمانها به علت رقابت فزابنده، انتظارات بالای مشتریان، کیفیت گرایی از نیروهای خود انتظار دارند که در انجام کارها ابتکار داشته و مسئولیت پذیر باشند. کارکنان عامل اصلی توسعه و تغییر در سازمانند، امـا سـکوت آنهـا، صـدای خـاموش شکسـت سازمان است. سکوت سازمانی یک مشکل اجتماعی، مسری، چند بعدی و قابل اندازه گیری و متاثر از پدیده های سازمانی همچون : فرآیندهای تصمیم گیری، فرآیندهای مدیریت، فرهنگ و ادراک کارکنان است.
انگیزه های سکوت سازمانی شامل :۱-انگیزه های خود محافظتی که منجر به سکوت مطیع ،۲-انگیزه های کنارگیرانه که منجر به سکوت تدافعی، ۳- انگیزه های دیگرخواهانه که منجر به سکوت دسته جمعی می گردد. انگیزه های سکوت سازمانی خود بر گرفته از رفتارهای انفعالی و رفتارهای غیر منفعلانه است. وقتی کارکنان آگاهانه، هدفمند و عمدی از ارائه اطلاعات محرمانه در مقابل دیگران خودداری میکنند سکوت غیر منفعلانه است و با سکوت منفعل (بر اساس تسلیم و رضایت دادن به هر شرایطی) تفاوت دارد.
عوامل بوجودآورنده سکوت سازمانی به چهار دسته، دسته بندی می گردد که بر اساس اولویت تاثیرگذاری شامل ۱-عوامل فردی (سکوت به خاطر تمایل به منحصر به فرد دانستن دانش و ایـدههـای خود، سکوت به خاطر حفظ موقعیت، سـکوت بـه خاطر مشکلات ناشی از ترس و….) ۲-عوامـل سـازمانی (سکوت به خاطر عدم اجازه به مشارکت در تصمیمگیری، سـکوت بـه خاطر عدم توجه بالادستان به پیشنهادات و…..).۳- عوامل اجتماعی (سکوت به خاطر عدم اهمیـت مسـائل سـازمانی، سـکوت بـه خاطر عدم بحث به مسائل نامربوط و ….). ۴- عوامل مدیریتی (سکوت به خاطر ترس از مدیران، سکوت به خاطر عـدم تغییر تصمیمات توسط مدیران) می باشد.
سازمانها با ایجاد جو پر از اعتماد زمینه های سکوت در کارکنان را کاهش می دهند.همانطور که رهبری کارآمد با کنترل مدیریت و هدایتی در ارتقای عملکرد سازمان و ارتباطات نقش دارد، ناکارآمدی رهبری نیز به پتانسیل مخفی عوامل بروز سکوت اضافه می کند.
عارضه ها:
۱-کاهش ابتکار و قبول مسئولیت و عدم مشارکت در کارهای تیمی به دلیل وجود سکوت سازمانی
۲-ایجاد نارضایتی در بین کارکنان به دلیل عوامل بروز سکوت سازمانی
۳-سکوت سازمانی به عنوان اشکال خطناک بالقوه پیشرفت و تحقق اهداف سازمان را تهدید می کند.
۴- اثرات منفی سکوت بـر تصـمیم گیـری سـازمانی و فرآینـدهای تاثیرخواهـد شـد.
نتیجه گیری:
۱-رهبران عوامل سببی و عوامل ادراک منفی ناشی از کارکنان خود شیفته را بررسی و رفع نمایند.
۲-نقش تضعیف کنندگی رهبری کارآمد در مقابل و تشدید کنندگی رهبری ناکارآمد بر روی زمینه های بروز سکوت سازمانی.
منابع: فصلنامه مطالعات منابع انسانی، بهار ۹۷
