چکیده
این تحقیق در راستای شناسایی عوامل و معیارهای موثر برای بهره وری نیروی انسانی در محیط یک سازمان نظامی صنعتی انجام شده است. از لحاظ روش توصیفی تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه مدیران و کارشناسان ارشد و نمونه آماری شامل ۲۵۷ نفر است که با استفاده ار روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. با استفاده ار روش دلفی در دو دور، مولفه ها مطابقی با شرایط سازمانی جامعه مورد بررسی بومی سازی شده و در قالب ابعاد مدال کارت امتیاری متوازن (BSC) طبقه بندی گردیدند. همچنین با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته اطلاعات جمع آوری شد و با به کارگیری روش معادلات ساختاری و نرم افزار PLS داده های تحقیق مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل ار تحقیقی شامل شناسایی ۴۵ شاخص موثر بر بهره وری نیروی انسانی و طبقه بندی در ابعاد مشتری، مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد(ابعاد ملال کارت امتیازی متوازن) می باشد.
کلیدواژه ها: بهره وری ؛ بهره وری نیروی انسانی؛ عوامل و معیارها؛ روش معادلات ساختاری؛ کارت امتیازی متوازن.
مقدمه
امروزه با توجه به شرایط فعالیت سازمان ها و کسب و کار می توان گفت، آنها در محیط های متلاطمی فعالیت می کنند که فرصتی برای بروز اشتباه وجود ندارد و شاید کوچکترین اشتباهی کل سازمان را با مخاطرات بسیار زیادی روبه رو کند. از طرف دیگر، سازمانهای موجود در هر جامعه با استفاده از منابع محدودی که در اختیار دارند، به گونه ای به رفع نیازهای فردی و گروهی افراد جامعه می پردازند و از آنجا که منابع تولید همواره با یک ویژگی یعنی کمیابی مواجه هستند، اغلب اصلی ترین هدف سازمان ها استفاده بهینه از عوامل تولید و رسیدن به حداکثر استفاده از آنها است. این عوامل شامل زمین، سرمایه، نیروی انسانی، فناوری و مدیریت می شود. در این بین بی شک می توان گفت نیروی انسانی ارزشمندترین دارایی سازمان ها بوده و حساسیت آن نسبت به سایر عواملی که به آن اشاره شد بیشتر است.
از آنجا که در میان عوامل تولید، عامل نیروی انسانی برخلاف سایر منابع سازمانی به عنوان ذی شعور و هماهنگ کننده سایر عوامل شناخته می شود (خلیلیان و رحمانی، ۲۰۰۸) و همچنین مهمترین اهرم اصلی در افزایش و کاهش بهره وری سازمان میباشد. از این رو، از جایگاه ویژهای برخوردار بوده و باید توجه خاصی به آن مبذول داشت (ملکی و همکاران، ۲۰۰۵)؛ چرا که اگر این انسان با انگیزه و توانمند و بهره ور باشد می تواند سایر منابع را به نحو احسن و مطلوب به کار گیرد و انواع بهره وری را محقق سازد و نهایتاً سازمان را بهره ور کند وگرنه رکود و عقب ماندگی ارمغان نیروی انسانی منفعل و بی انگیزه می باشد (سلطانی، ۲۰۰۵). اما اینکه چگونه نیروی انسانی بهره ور می شود و یا بهره وری وی افزایش میابد؟ سؤالی است که پاسخ آن در مؤسسات و سازمانهای مختلف به تناسب رسالت آنها و نیازهای کارکنان گوناگون است. اگرچه ممکن است این نیازها و عوامل، شبیه بهم باشند اما مطمئناً شدت و اولویت تأثیر آنها بر بهره وری کارکنان یکسان نیست (نظری، ۲۰۰۸). با توجه بررسی های صورت گرفته علی رغم تلاشهای انجام گرفته در حوزه بهره وری نیروی انسانی به نظر میرسد فعالیتهای صورت گرفته هنوز هم کافی نبوده و این امر موجب گردیده بهره وری نیروی انسانی در بخش های مختلف مورد شناسایی قرار نگرفته باشد. بنابراین چنانچه مشخص گردد که چه عواملی بر بهره وری نیروی انسانی تأثیر دارد و اهمیت آنها چه میزان است، می توان در مرحله بعدی با توجه به آن عوامل و شاخص ها، برنامه ریزی و مدیریت مناسبی را اتخاذ نمود.از این رو،این تحقیق در صدد است تا با مرور ادبیات و بررسی مدل های مختلف بهره وری، شناسایی عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی را با استفاده از مدل امتیازی متوازن (bsc) در یک واحد نظامی صنعتی انجام دهد.
دانلود متن کامل مقاله
فتاح پیرویان Fattah Peiravian