فتاح پیرویان Fattah Peiravian
بسیاری از تحلیلگران روندهای کاهشی روزهای اخیر در بازارهای ارز، طلا و سهام را دستکم تا حدودی متاثر از انتظارات شکلگرفته حول انتخابات آمریکا میدانند.
برای بررسی تاثیر انتخابات ریاستجمهوری ایالاتمتحده بر بازار مسکن ایران شایسته است ابتدا مختصری به وضعیت کنونی بازار اشاره شود.
بیش از یک دهه رشد اقتصادی ضعیف، تداوم افزایش نقدینگی بههمراه عوامل تشدیدکنندهای چون محدودیت شدید دسترسی کشور به درآمدهای نفتی جملگی منجر به افزایش نجومی بهای مسکن و ضعف قدرت و خروج بخش مهمی از خریداران مصرفی از بازار مسکن شده است.
در چنین شرایطی بخش مهمی از مبادلات منجر به تامین محل سکونت برای خریدار نمیشود، بنابراین مسکن مبادلهشده که با هدف سفتهبازی یا حفظ ارزش خریداری میشود، عمدتا کارکرد مصرفی نداشته و جامعه از جریان خدمت ناشی از سرمایهگذاری انجامشده بیبهره است.
آنچه سطوح قیمتی موجود در بازار مسکن را توجیهپذیر مینماید، وجه دارایی بازار مسکن و نااطمینانیهای حاضر در فضای اقتصادی کشور است.
اما تاثیر انتخابات آمریکا بر بازار مسکن ایران چیست ؟
در مجموع بهنظر میرسد انتخاب بایدن بهمیزان محدودی میتواند برای ایران مثبت باشد. حتی چنانچه فرض کنیم وی بسیاری از تحریمها را بیاثر کند، باز مشکل اصلی ناکارآمدی سیاستهای اقتصادی داخلی پابرجا است و مانع از پرواز اقتصاد کشور و تقویت سمت تقاضای مصرفی مسکن میشود. در هر صورت، انتظارات و برآیند احتمالی وقایع آینده، شکلدهنده تصمیمهای اقتصادی امروز فعالان اقتصادی است.
بهویژه در شرایط دشوار دسترسی کشور به ارز، هرچقدر هم که احتمال تفاوت عملکرد بایدن و ترامپ اندک باشد، باز هم این تفاوت معنادار است. بر همین اساس بیشترین و سریعترین تاثیر را میتوان در بازار ارز مشاهده کرد. در صورت پیروزی بایدن احتمالا اندکی از نااطمینانیهای موجود کاسته شود و این خبر آرامشبخشی برای بازار داراییها است. بنابراین چنانچه براساس آنچه در ابتدا بیان شد، التهاب قیمتی چند ماه اخیر در بازار مسکن را نشاتگرفته از وجه دارایی آن بدانیم، انتظار آن است که این التهاب تا حد معقولی فروکش کند و قیمتها بهتدریج یا با شتاب، تناسب بیشتری با واقعیات درآمدی اقتصاد ایران پیدا کند.
با توجه به خصوصیات بازار مسکن و بهطور خاص رفتار غیرعقلایی و شناختهشده گریز فروشندگان از زیان اسمی در این بازار، این کاهش قیمتها ممکن است همانگونه که در موارد متعددی در بازار مسکن داخل یا خارج از کشور مشاهده شده است، بهشکل تثبیت نسبی قیمت اسمی و کاهش ارزش واقعی در اثر تورم سایر کالاها و خدمات رخ دهد، هرچند گزینه کاهش قیمت اسمی نیز غیرممکن نیست.
و
