web analytics
خانه / کتاب / اقتصاد و دولت در ایران

اقتصاد و دولت در ایران

111222اقتصاد ایران گرفتار دولت ها و انحصار طلبی اقتصادی آنهاست و حتی چندین بار تغییر روش حکومت داری طی 100 سال گذشته نیز تفاوت چندانی در این نگاه ایجاد نکرده است.اقتصاد ایران به صورت سنتی در انحصار دولت ها بوده و هر بار تلاش برای تغییر این فضا نیز به شکست منجر شده است.همین انحصار موجب شده تا بدنه سنگین دولتی و بروکراسی کمرشکن آن، فضای اقتصادی کشور را از چالاکی و تحرک متناسب با نیازهای عمومی یک اقتصاد رو به رشد دور کند و به سمت اقتصادی رخوت زده پیش برد.اما چرا باید از اقتصاد دولتی نگران بود؟تسلط بیش از اندازه دولت بر اقتصاد ایران موجب شده است تا نگاه انحصاری جایگزین فضای رقابتی شود و این در حالی است که در همین دوره کشورهای مختلف جهان برای دستیابی به توسعه بیشتر به سمت ایجاد رقابت حرکت کردند.از گذر همین سیاست ها کشور کره جنوبی به جایگاه ستودنی کنونی رسید،ژاپن مسیر توسعه را پیمود،سنگاپور به بهشت سرمایه گذاران بدل شد،مالزی میزبان شرکت های بین المللی شد و حتی امارات متحده عربی هم نامی برای خود در اقتصاد جهانی به هم زد.

نهضت مشروطه ایران که در آغاز در صدد تحدید قدرت سیاسی به سیاق دموکراسی‏ های غربی بود به استبداد، ایدئولوژی ناسیونالیستی و اقتصاد دولت‏مدار منتهی شد. از آن پس، رد پای ناسیونالیسم و اقتصاد دولتی را در همه نهضت‏ ها و نظام ‏های سیاسی، از نهضت ملی شدن صنعت نفت گرفته تا انقلاب اسلامی می‏توان مشاهده کرد. سیطره کم ‏وبیش تمام‏ وکمال اقتصاد دولتی، تداوم و تحکیم آن، به‏ رغم همه انتقادهای کارشناسان ه‏ای که به نا کارآمدی آن، از زمان رضا شاه تا کنون صورت گرفته، حاکی از قدرت ارزش‏های ایدئولوژیک و تاثیرگذاری تعیین‏ کننده‏ شان بر همه نظام‏های سیاسی است. در این کتاب چگونگی شکل ‏گیری ناسیونالیسم و اقتصاد دولتی در ایران و تاثیرگذاری آن بر تحولات اقتصاد سیاسی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. با این رویکرد ضعف مزمن و ساختاری نظام اقتصاد بازار آزاد و بخش خصوصی در ایران به عنوان مشکلی نشات‏ گرفته از شیوه تفکر و ایدئولوژی توضیح داده خواهد شد.

دولت در ایران در دهه اول انقلاب به سمت سیاست های اقتصادی حرکت کرد که می توان از آنها به سیاست های بازتوزیعی تعبیر کرد. بخشی از استدلات کلی ادبیات انقلاب این است که حرکت دولت های انقلابی به سمت سیاست های بازتوزیعی از خصلت های عمومی و تا حدی ساختاری آنها محسوب می شود. همچنین آنگونه که برخی جامعه شناسان سیاسی استدلال می کند دخالت دولت در ساخت اقتصادی و در اینجا حرکت دولت به سمت سیاست های بازتوزیعی، می تواند موجد برخی تحولات در ساخت دولت شود. بنابراین تا آنجا که به ایران پس از انقلاب مربوط می شود می توان بحث کرد که اولاً حرکت این دولت به سمت سیاست های باز توزیعی در دهه اول انقلاب از خصلت های عمومی و تا حدی ساختاری دولت های پس از انقلاب محسوب می شود. ثانیاً و در مرحله بعد اجرای این سیاست ها هم به نوبه خود باید بر ساخت این دولت موثر ظاهر شده باشد. بر همین اساس، مقاله ابتدا بر سیاست های بازتوزیعی پس از انقلاب در ایران متمرکز شده آنها را توضیح می دهد سپس استدلال می کند که اجرای سیاست های بازتوزیعی حداقل به دو شیوه باعث غیر یکپارچه شدن ساخت دولت در ایران پس از انقلاب شده است.

آنچه به توسعه بیشتر فضای فکری و اندیشه ساز در کشور یاری می رساند،تضارب آرا و بیان دیدگاه های متفاوت است.زمانی که محققان و اقتصاددانان در فضای فرهنگی دیدگاه های مختلف را مطرح کنند و به نقد عمومی بگذارند،سیاست گذاران نیز با دیدگاهی روشن تر مسیر درست و رو به سمت توسعه واقعی را انتخاب می  کنند. این کتاب پیش روی نیز بر مبنای چنین هدفی تدوین شده است.

دانلود کتاب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فلزیاب